سمنو

8 مارس 2020

و اما سمنو که خوراکی تهیه‌شده از جوانه گندم هست و به نشونه برکت و تداوم حیات زمین بر سفره نوروزی قرار داده می‌شه. شب گذشته در مورد فلسفه برپایی هفت‌سین صحبتی نکردم و گذاشتم برای امشب. بنابر معتقدات آئین مزدیسنا (دین زرتشت)، هفت‌سین برای پذیرایی از فِرَوِهَرهای مقدس (ارواح درگذشتگان) که برای سرکشی به خویشاوندان در شب‌های عید به زمین می‌آیند، پهن می‌شه و به نشانه هفت اَمشاسپَند (بزرگترین فرشتگان دین زرتشت)، هفت ماده خوراکی (دقت داشته باشید که هفت ماده خوراکی؛ پس سکه جزو اجزای اصلی هفت‌سین نیست) نیز روی سفره قرار می‌گیره. از این هفت خوراکی، سمنو تنها خوراکی هست که برای قرارگیری روی سفره طی مراحلی خاص و البته زمان‌بر تهیه می‌شه. سمنو از نظر معنوی جایگاهی ویژه‌ در نزد ایرانیان و مردم سایر سرزمین‌های مشترک در آیین باستانی نوروز داره. پخت سمنو رو به‌عنوان یکی از اجزای سفره هفت‌سین به اَمشاسپَندِ اِسپَندارمَد (اسفند)، ایزدبانوی زمین سرسبز و ایزد باروری و زایش نسبت می‌دهند؛ نام او از دو بخش «سِپَنتَه» به معنی مقدس و بابرکت و «آرمئی‌تی» به معنای اخلاص و بردباری تشکیل شده؛ پس مظهر تحمل و بردباریه و البته که پخت سمنو نیز کاری خیلی سخت و زمان‌برِ هست و بردباری می‌طلبه. اهمیت پخت سمنو خودش دلیلی بر مقدم بودن سبزه گندم نسبت به سایر غلات هست که در پست مربوط به سبزه در موردش صحبت کردیم. سمنو از خوراک‌های باستانی و آئینی ایرانی هست که به مناسبت نوروز در نیمه‌های اسفند ماه (ماه سپندارمد) تهیه می‌شده، اما پس از ورود اسلام به ایران در بعضی شهرها رنگ و بوی اسلامی می‌گیره به طوری که امروزه در بسیاری از مناطق با عنوان نذر حضرت فاطمه (س) تهیه و توزیع میشه.

Photo By Dariia Belkina/Shutterstock